Używanie alkoholu

Napoje zawierające alkohol towarzyszą nam prawie od początku naszego istnienia. Były obecne gdy powstawała nasza cywilizacja - już praczłowiek ery neolitycznej używał napojów alkoholowych przy okazji obrzędów rytualnych, a w najstarszych zapiskach historycznych można znaleźć wiele informacji o warzeniu piwa 5.000 lat temu w Mezopotamii.

Alkohol pojawia się obok nas już w pierwszych dniach naszego życia - ponieważ świętowanie naszych narodzin odbywa się wśród toastów i brzęku kielichów.

Gdy skończymy nasze życie, prawdopodobnie alkohol będzie spożywany dla uczczenia naszej pamięci przez bliskie nam osoby przy okazji stypy.

A między tymi dwoma momentami - naszymi narodzinami i śmiercią - jest tysiące sytuacji, w których kufle piwa, lampki wina lub kieliszki wódki wywołują nastroje wzruszenia, poczucie lekkości, ekscytację, rozluźnienie, uśmierzanie cierpień, rozweselanie, rozczarowanie, irytację, gniew, ból, rozpacz, lęk, wstręt.

Są wśród tych sytuacji noworoczne toasty, nastrojowe randki, parapetowe przyjęcia w nowym mieszkaniu, oblewanie awansu, wspólne śpiewy przy imieninowym stole, nocne męskie rozmowy, celebrowanie poważnych świąt i uroczystości, są przyjęcia dyplomatyczne czy wodowanie nowych statków, samotne zalewanie robaka i picie na umór w gronie kolegów.

Ale są również domowe noce pełne grozy i płaczu dzieci, rozpacz zdradzanych i bitych żon, śmiertelne wypadki samochodowe, bójki i przestępstwa, poranny kac i delirium pełne lęku i halucynacji, samobójstwa i wątroby nie do uratowania, tragedie, kalectwo, śmierć.

Jest więc oczywiste że ten rodzaj płynu pełni szczególną rolę w naszym życiu i wywiera istotny wpływ na wielu ludzi. Lista motywów picia alkoholu jest ogromna, tak jak wielu jest ludzi pijących.

Alkohol pełni w naszym życiu cztery podstawowe funkcje:

  1. fizjologiczna - odżywcza, trawienna, energetyczna, przeciwbólowa itp.

  2. psychologiczna - usuwanie lęków, rozładowanie napięcia, dodawanie odwagi, pobudzanie wiary w siebie i w odniesienie sukcesu

  3. ekonomiczna - zapewniająca równowagę rynkową, stanowiąca źródło dochodów państwa jak i sposób uzależnienia gospodarczego

  4. polityczna - alkohol może być instrumentem władzy, służyć do walki politycznej, być metodą manipulowania społecznościami i narodami, środkiem niszczenia przeciwników politycznych.

W społeczeństwach pierwotnych alkohol pełnił głównie rolę fizjologiczną i społeczną, w czasach nowożytnych ekonomiczną i polityczną. W XVIII w. opanowanie wysokowydajnej produkcji wódki z ziemniaków wzmogło wzrost produkcji i spożycia. Wiek XIX to okres największego rozpicia społeczeństw. Plaga pijaństwa przetoczyła się przez całą Europę, a w Polsce szczyt osiągnęła w czasach propinacji. Wraz ze wzrostem spożycia zwiększała się też liczba ograniczeń i zakazów dotyczących alkoholu. Już 2.000 lat p.n.e. wydano zakaz picia w armii egipskiej. Stało się tak po przegranej bitwie przed którą upiła się cała armia. Coraz częściej zaczęto dostrzegać społeczne skutki picia alkoholu, co znalazło wyraz w kodeksach prawnych i piśmiennictwie. Zalecano abstynencję dla pewnych kategorii obywateli i zawodów jak aparat władzy, sędziowie. Coraz częściej zaczęto wykorzystywać alkohol jako środek walki politycznej. Już w VII w p.n.e. okupujący Persję Scytowie zostali wybici do nogi podczas pijackiej uczty. „Woda ognista” ułatwiła białym osadnikom rozprawienie się z Indianami. W czasie ostatniej wojny polityka Hitlera zmierzała do złamania ducha oporu społeczeństwa polskiego poprzez rozpicie go. Spirytusem płacono nawet za dostawy obowiązkowe rolników. Politykę rozpijania społeczeństwa prowadziły również totalitarne władze sowieckie - na całym obszarze swoich wpływów. Wprowadzenie przez Gorbaczowa ograniczenia pijaństwa na terenie byłego ZSRR spowodowało wytrzeźwienie społeczeństwa i w rezultacie upadek tego mocarstwa.

Sposoby picia

W Europie spotykamy się z trzema wzorami picia. które wiążą się z dominacją picia wina, piwa lub wódki. Francja, Włochy, Hiszpania - tzw. romański styl picia gdzie ok. 80 % alkoholu wypija się w postaci wina. Francja wykazuje jedną z największych na świecie konsumpcji alkoholu (w przeliczeniu na alkohol 100%). W krajach germańskich i anglosaskich istnieje obyczaj picia ciężkiego piwa i rozcieńczonych napojów spirytusowych (tzw. longdrinki i whisky and soda). Piwo jest ulubionym napojem Czechów i Duńczyków. W środkowej, wschodniej i północnej Europie dominuje wódka. W Polsce ponad połowa osób pijących wódkę wypija za jednym razem ilość znacznie przekraczającą tzw. „próg nietrzeźwości”, doprowadzając się do stanu upojenia alkoholowego. Ten sposób picia powoduje u przeciętnego Polaka o wiele groźniejsze skutki niż wypicie tej samej ilości czystego alkoholu u przeciętnego Włoch który pije tylko wino.

Można wyróżnić 5 stylów picia (wg. A. Kępińskiego):

  • neurasteniczny = ucieczkowy - który polega na traktowaniu alkoholu jako środka na zmęczenie, zniechęcenie, rozdrażnienie

  • kontaktowy = towarzyski - wiąże się z chęcią zmniejszenia dystansu między ludźmi, przełamania samotności

  • dionizyjski = rozrywkowy - w celu uzyskania oszołomienia i oderwania się od codziennej rzeczywistości

  • heroiczny - zapewniający poczucie mocy, dodawanie odwagi i dokonywanie czynów wielkich

  • samobójczy - wynikający z chęci zapomnienia o troskach i kłopotach, wiążący się z niską samooceną i pragnieniem samozniszczenia.

 

Skutki picia alkoholu

 

Niezależnie od tego z jakiej przyczyny, w jakim stylu, czy z powodu jakich warunków jest pity alkohol, wywołuje on w organizmie człowieka określone reakcje.

Siła z jaką alkohol wpływa na nasze postępowanie zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od aktualnego poziomu alkoholu we krwi, ponieważ to właśnie razem z krwią dostaje się on do każdego miejsca w całym ciele. Poziom alkoholu we krwi jest również prawną miarą nietrzeźwości. Określa się go w ‰, obliczając ile gramów czystego alkoholu znajduje się w litrze krwi. Aby obliczyć stężenie w organizmie musimy wpierw wiedzieć ile czystego alkoholu jest zawarte w poszczególnych napojach alkoholowych

20 g czystego 100% alkoholu (tzw. 2 porcje standardowe) zawiera:

  • każdy 0,4 l kufel 5% piwa

  • dwie lampki 10% wina

  • kieliszek (50-tka) 40% wódki

Chcąc obliczyć swoje stężenie alkoholu we krwi musimy wiedzieć ile wypiliśmy i ile ważymy. Np. wypijając 2 kufle 5% piwa wprowadzamy do organizmu 40 g czystego alkoholu. Przy wadze 80 kg mamy w organizmie 0,7x80 kg = 56 kg płynów ustrojowych w których rozpuszcza się alkohol. Stąd stężenie alkoholu w naszym organizmie wynosi 20/57 = 0.71‰ Stężenie takie wystąpi u mężczyzny. U kobiety z powodu mniejszej procentowo ilości płynów ustrojowych, a także z powodu różnic w fizjologii i przemianie alkoholu stężenie będzie praktycznie o wiele większe. Przyjmuje się że ta sama ilość alkoholu wypita przez typowego 80 kg mężczyznę i odpowiadającą mu 60 kg kobietę daje u kobiety dwukrotnie większe stężenie alkoholu we krwi. Ważna jest również znajomość tempa trzeźwienia. Jest ono bardzo wolne i w przypadku zdrowego najedzonego mężczyzny wynosi ono ok. 10-15 g alkoholu, a u kobiety 8-10 g alkoholu na godzinę. Tak więc całkowite zneutralizowanie dwóch piw (40 g czystego alkoholu) u mężczyzny będzie trwało 2,5-4 godz., a u kobiety 4-5 godz.

Stężenie alkoholu we krwi jest wykorzystywane w prawnym formułowaniu tzw. progów nietrzeźwości. W prawie polskim wyróżniamy:

  1. Stan po spożyciu alkoholu który zachodzi w przypadku 0,2-0,5‰

  2. Stan nietrzeźwości - w przypadku 0,5‰ i więcej.

Polskie przepisy dotyczące poruszania się po drogach publicznych zakazują prowadzenia pojazdów mechanicznych po spożyciu alkoholu czyli zawartość alkoholu powyżej 0,2‰.

Nawet mała dawka alkoholu wpływa na zwolnienie refleksu. Wysokie spożycie alkoholu w powiązaniu z szybkim rozwojem komunikacji samochodowej w Polsce stanowi poważne zagrożenie społeczne. W 1992 roku miało miejsce w Polsce 51 tys. wypadków drogowych, z czego 25% tj. 12.750 spowodowane było przez osoby nietrzeźwe. Liczba spraw o nietrzeźwość skierowanych do kolegiów wynosiła w 1992 r. - 220 tys. z czego blisko 75% tj. 160 tys. dotyczyło prowadzenia pojazdów mechanicznych. W ciągu jednego roku zginęło na polskich drogach ponad 4.000 ludzi, a poszkodowanych było ponad 60.000. Nietrzeźwość kierowców i pieszych na drogach jest największym zagrożeniem bezpieczeństwa ruch drogowego. Pięć lat temu policjanci zatrzymywali tylko w samej Warszawie około 100 nietrzeźwych kierowców tygodniowo, obecnie około 300 i liczba ta stale rośnie.

Zanim powiem co się dzieje w organizmie człowieka po wypiciu alkoholu, powiem o czynnikach które zwiększają jego wpływ. Końcowy efekt zależy bowiem nie tylko od stężenia alkoholu we krwi, ale i od innych czynników, które mogą znacznie spotęgować jego działanie. Należą do nich m.in.:

  • zmęczenie - człowiek zmęczony staje się bardziej podatny na działanie alkoholu i łatwo może ulegać złudzeniu że poczucie ożywienia po wypiciu oznacza likwidację zmęczenia fizycznego. Tymczasem alkohol nie usuwa zmęczenia, tylko działa znieczulająco.

  • napięcie wewnętrzne i okoliczności stresowe - nawet niewielkie ilości alkoholu mogą przekształcić zwyczajną niecierpliwość w irytację, rozdrażnienie, w agresję itp. nie mówiąc już o tym że alkohol działa w takich stanach szybciej i silniej.

  • choroby i zażywanie lekarstw - stany chorobowe i niektóre lekarstwa zmieniają stan organizmu czyniąc go bardziej podatnym na działania zakłócające nawet małych dawek alkoholu. Może to powodować zupełnie nieoczekiwane reakcje, szczególnie groźne zwłaszcza dla kierowców. Alkohol jest aktywnym biologicznie środkiem. Przyjmowany w połączeniu z lekarstwami może wejść z nimi w niepożądane, a czasem bardzo niebezpieczne interakcje. Jest to zjawisko o szczególnym znaczeniu, ponieważ spośród stu najczęściej używanych lekarstw ponad połowa może oddziałowywać z alkoholem. Fakt ten świadczy o tym że każdy kto zażywa lekarstwa musi zastanowić się w każdym wypadku nad równoczesnym wypiciem alkoholu.

  • palenie papierosów i picie kawy - konsumpcja tych używek działa pobudzająco, ale może wyczerpywać zasoby energetyczne organizmu. Picie kawy połączone z paleniem opóźnia procesy spalania alkoholu w wątrobie, co przedłuża stan nietrzeźwości,

MAPA DOJAZDOWA
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.